VvE-bestuur aansprakelijk voor brandveiligheid: wat betekent dat?

Veel VvE-bestuurders doen hun bestuurswerk naast een baan, onbetaald en met de beste bedoelingen. Wat lang niet iedereen zich realiseert: het bestuur draagt ook de verantwoordelijkheid voor de brandveiligheid van de gemeenschappelijke delen van het gebouw. En die verantwoordelijkheid is niet vrijblijvend.

Waarvoor is de VvE verantwoordelijk?

De VvE is eigenaar van de gemeenschappelijke delen: trappenhuizen, gangen, entrees, bergingen, technische ruimten, liften en. Steeds belangrijker. De parkeergarage. Voor die delen geldt de zorgplicht uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl): het gebouw moet voldoen aan de brandveiligheidseisen die horen bij het gebruik.

Concreet betekent dat onder meer:

• Vluchtroutes moeten vrij, verlicht en bruikbaar zijn.
• Als een brandmeld- of ontruimingsinstallatie verplicht is, moet die er zijn, werken en onderhouden worden.
• Branddeuren en compartimentering moeten in stand blijven. Ook na verbouwingen door individuele eigenaren.
• Verplichte keuringen en onderhoud moeten aantoonbaar zijn uitgevoerd.

Wat betekent "aansprakelijk" in de praktijk?

Bij een brand met schade of slachtoffers wordt achteraf één vraag gesteld: heeft de VvE aan haar zorgplicht voldaan? Daarbij kijken verzekeraar, gemeente en eventueel justitie naar twee dingen: was de situatie op orde, en kan de VvE dat aantonen?

Dat tweede punt wordt vaak onderschat. Een installatie die feitelijk werkte, maar waarvan onderhoudsrapporten, keuringen of een actueel Programma van Eisen ontbreken, is juridisch een zwakke positie. Een verzekeraar kan bij gebleken nalatigheid de uitkering beperken; in ernstige gevallen kan bestuurdersaansprakelijkheid aan de orde komen.

Hoe krijgt een bestuur dit op orde?

Het goede nieuws: aantoonbare brandveiligheid is geen bureaucratisch monster, maar een overzichtelijke set stappen.

• Breng de uitgangssituatie in kaart: een nulmeting laat zien wat er is, wat er hoort te zijn en waar de gaten zitten.
• Zorg voor actuele documentatie: een Programma van Eisen, onderhoudscontracten en keuringsrapporten, centraal bewaard.
• Beleg het beheer: wijs binnen het bestuur of bij de beheerder één verantwoordelijke aan voor brandveiligheid.
• Plan periodiek onderhoud en controle: conform NEN 2654, en leg de uitvoering vast.

Daarmee verschuift de positie van het bestuur van "wij hopen dat het goed zit" naar "wij kunnen laten zien dat het goed zit". Dat is precies het verschil dat telt bij een incident. En het geeft rust in de bestuurskamer.